Lotte Topper

MS & Vakantie

Gepubliceerd: 28 augustus 2026

Lotte is dol op de Efteling en ging er jarenlang met haar gezin naartoe. Sinds haar MS-diagnose vraagt zo’n bezoek alleen om wat meer voorbereiding, hulpmiddelen en vooral: een ander tempo. In dit verhaal deelt ze hoe ze de Efteling tegenwoordig beleeft, waarom drie dagen soms beter werken dan één en welke praktische tips haar helpen om vooral te genieten van alles wat nog wél kan.

Efteling! Drie dagen?!

Ik ben fan van de Efteling. Sinds mijn man en ik verkering hadden, gingen we al samen dagjes naar de Efteling. Het liefst op doordeweekse schooldagen, zodat we overal meerdere keren in konden. Toen er kinderen bij kwamen, werd het even wat ingewikkelder met de achtbanen en zo. Het tempo moest zich aanpassen aan kleine benen, korte spanningsbogen en andere attracties. We ontdekten Bosrijk en de magie van blijven slapen. En zo werden de ‘dagjes’ er meestal drie, soms twee of vier dagen Efteling, waarin de manier van beleven bij ieder bezoek weer veranderde en meebewoog met onze opgroeiende kinderen, die inmiddels ook de achtbanen ontdekten.

En toen kreeg ik MS.
En moest het tempo weer anders.

Niet alleen het tempo veranderde, maar ook de manier waarop ik de Efteling beleefde. Weer.

De gewone wachtrij was vaak geen optie meer. Lopen, stilstaan, trappen lopen… het kostte te veel energie. En dat in combinatie met pratende mensen, gillende kinderen en mijn eigen adrenaline voor de attractie… Dus ik kocht oordoppen, huurde een scootmobiel en regelde een faciliteitenkaart en ontdekte de Efteling op een hele andere manier.

Vorige week was ik weer in de Efteling te vinden. Met mijn gezin en onze zelfgekozen familie. We huurden een huisje en deelden onze Eftelingliefde met elkaar.

Na dagen, wekenlang warm, bloedheet, zonnig weer, was ik tijdens mijn voorbereidingen al op zoek naar een koelvest. Ik heb niet heel veel last van de warmte, maar op echt warme dagen blijf ik toch liever binnen en ben ik niet zo actief. Maar hoe dichter we bij vertrek kwamen, hoe kouder en natter de voorspellingen werden. Ook daar moest ik dus rekening mee houden.

En toen kwam de volgende twijfel: wat neem ik mee?

Inmiddels heb ik een elektrische handbike die op de fietsendrager past. Lekker snel, wendbaar en ideaal om grotere afstanden af te leggen. Maar niet genoeg vermogen om alle attracties mee in te kunnen rijden. En aan- en afkoppelen kost ook weer energie.

Of toch een scootmobiel huren?

Genoeg vermogen, maar ook groot en soms behoorlijk in de weg. En begrensd op vijf kilometer per uur. Als ik tussendoor even terug naar het huisje zou willen om te rusten, zou ik daar dus behoorlijk lang over doen.

Dus reserveerde ik een scootmobiel. Om vervolgens van gedachten te veranderen en toch mijn rolstoel mee te nemen. En daarna haalde ik ook gewoon de scootmobiel op.

Die zou toch ook wel goed gebruikt kunnen worden. Ik ben namelijk niet de enige chronisch zieke in ons gezelschap.

Het waren uiteindelijk drie hele fijne dagen. Met z’n achten. Twee gezinnen die hun eigen ritme en gewoontes hebben en dat toch ook weer een beetje op elkaar moeten afstemmen. Want samen op vakantie gaan betekent ook: rekening houden met elkaar, soms wachten, soms aanpassen en soms gewoon even je eigen plan trekken.

Maar vooral: samen genieten. Samen de spanning opzoeken in Danse Macabre. En daarna de rust van Droomvlucht. Samen lachen, eten, kletsen en ondertussen proberen zoveel mogelijk van de Efteling mee te pakken.

En misschien is dat wel precies wat ik zo fijn vind aan meerdere dagen Efteling. Je hoeft niet alles op één dag te doen. Je kunt de ene dag wat meer en de andere dag wat minder. En uiteindelijk geniet ik er misschien juist wel meer van.

De afgelopen drie dagen hebben me weer een paar dingen geleerd. Niet alleen over de Efteling, maar vooral over hoe ik met MS het meeste uit zo’n bezoek kan halen.

Mijn tips voor de Efteling met MS

Neem een hulpmiddel mee of huur een scootmobiel.
Maar houd er rekening mee dat je niet overal vanzelf naar binnen rijdt. Soms is het fijn als iemand je een stukje de attractie in kan duwen. En bij Max & Moritz is het handig als iemand je bij het wegrijden even tegenhoudt. Anders glijd je zomaar weg en rijd je iemand voor je omver. 😉

Plan je rust.
Ga op tijd terug naar je accommodatie of maak gebruik van de rustruimte in het Grand Hotel.

Je gezelschap kan ondertussen gewoon weer de normale wachtrij in. Die is soms net zo snel, of zelfs sneller. En eerlijk gezegd: vaak ook leuker. Zij kunnen de gewone route en de sfeer van de wachtrij meemaken, terwijl jij je energie bewaart voor de attractie zelf.

Verdeel je Efteling over meerdere dagen.
Ik verdeel mijn Eftelingbezoek tegenwoordig over twee of drie dagen. Daardoor kan ik uiteindelijk veel meer. En misschien nog belangrijker: ik geniet eigenlijk alle dagen volop.

Neem oordoppen mee.
Overal is muziek. Echt overal. En in ieder gebied weer een ander deuntje. Hartstikke leuk als je daar tegen kunt, maar als je al wat gevoeliger bent voor prikkels, kan het behoorlijk veel zijn.

Zoek een rustige plek om te eten.
Bij Pinokkio’s hebben ze een aantal plekken waar je rustig kunt zitten eten. Reserveer wel op tijd en geef bij je reservering aan waarom je graag een rustige plek wilt. Ze houden daar echt rekening mee.

En een bijkomend voordeel: vanaf daar rol je heel snel weer naar de uitgang. 😉

Verblijf je in Bosrijk of het Loonsche Land?
Dan mag je ook met je auto op de hoofdparkeerplaats parkeren. Heb je een GPK, dan kun je dicht bij de ingang parkeren. Ook de gastenservice is daar vlakbij. Handig als je een scootmobiel hebt gereserveerd en die daar kunt ophalen.

Vul de vragen voor je faciliteitenkaart zo eerlijk én positief mogelijk in.
Bij de vragen over wat je kunt, is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat je zelfstandig kunt. Kijk ook naar wat je met hulp van je begeleider of een medewerker kunt.

Ga daarbij uit van een noodsituatie. Als je bijvoorbeeld aangeeft dat je trappen kunt lopen, betekent dat niet dat je tijdens een gewoon bezoek ineens alle trappen moet lopen. Het betekent dat je in geval van nood, als het echt nodig is, met hulp een trap kunt nemen.

Kijk dus niet alleen naar wat je normaal gesproken kunt, maar ook naar wat je in een noodsituatie met hulp wél kunt. Daarmee geef je een zo eerlijk mogelijk beeld van wat er mogelijk is.

Zorg dat je telefoon opgeladen is.
Je faciliteitenkaart staat in de app en die moet je regelmatig kunnen laten zien. Een volle batterij of een extra powerbank is dus geen overbodige luxe.

Kijk naar de route, niet alleen naar de attracties.
De Efteling heeft een speciale plattegrond voor bezoekers met een beperking waarop onder andere minder goed begaanbare paden staan. Mijn handbike heeft bijvoorbeeld niet het vermogen om alle heuvels over te komen, zeker niet als het druk is en ik moet afremmen. Of als het nat en glad is.

De belangrijkste tip:
Geniet. Maak plezier. En wees vooral blij met alles wat je wél kunt.

Want misschien is dat uiteindelijk wel de grootste magie van de Efteling: niet kijken naar wat niet meer lukt, maar genieten van alles wat nog wél kan.

Reageren op het verhaal van Lotte? Dat kan hieronder of mail naar lotte@platformms.nl.

Wil jij ook jouw verhaal delen? Stuur jouw verhaal naar story@platformms.nl
En dan delen wij binnenkort ook jouw verhaal.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *